'Want ik hou van jou... met heel mijn hart en ziel hou ik van jou.'

Voor vandaag eens geen krantenartikel, maar een snelle blik op Herman van Veen's 'Liefde'. Songteksten staan ook vaak vol van denkfouten. Ik heb deze genomen omdat ik hem onlangs nog hoorde op de radio. Cursief de originele tekst.

Als liefde zoveel jaar kan duren dan moet het echt wel liefde zijn.

Niet noodzakelijk. Sommige mensen blijven uit gewoonte samen terwijl ze al jaren zijn uitgekeken op elkaar. Het is een non-sequitur, nl. het volgt er niet noodzakelijk uit dat het echte liefde is als je jaren met dezelfde persoon bent. Herman spreekt de echtheid van de liefde ook tegen in de volgende regels:

Ondanks de vele kille uren. De domme fouten en de pijn.

Echte liefde, ondanks de vele kille uren? Moet-ie mij 'ns uitleggen. Maar het wordt nog erger: de domme fouten en de pijn. Dat zijn drie vervelende fenomenen in de meeste relaties. Of ze noodzakelijk verband houden met een idee van 'echte liefde' is niet verexpliciteerd is.

Heel deze kamer om ons heen, waar ons bed steeds heeft gestaan draagt sporen van een fel verleden.

De kamer draagt sporen van een fel verleden. Wat heeft het bed hiermee te maken? Staat het bed nu op een andere plaats? Je zou denken dat het fel verleden op het bed betrekking heeft, maar dat zegt hij niet. Zet in de plaats van 'bed' tafel en je krijgt net dezelfde betekenis. Een metafoor voor intimiteit? Het is vaag taalgebruik: je kan ook lezen dat het bed sporen draagt van een fel verleden. Het is amphibolie. In fact, hij is grammaticaal verkeerd. De hoofdzin bevat geen werkwoord. In de Franse tekst is er wel een werkwoord: elk meuble se souvient- herinnert zich in deze kamer, des éclats des vieilles tempêtes.


Die wilde hartstocht lijkt nu heen die zoete razernij vergaan de wapens waar we toen mee streden.

Herman is een belicoso kerel. Zijn midlifecrisis voorbij, lijkt hij nu te berusten en moegestreden te zijn. 'Zoete razernij' lijkt mij meer iets uit de mond van Hannibal Lecter komen. Een sadistische psyche ligt aan de basis van zo'n beeldspraak. Het contrast met de hartstocht versterkt de indruk dat het vooral om een stormachtige relatie gaat. Het is een caramellenvers.

Ik hou van jou
Met heel mijn hart en ziel hou ik van jou
Langs de zon en maan tot aan het ochtendblauw.
Ik hou nog steeds van jou

Het ochtendblauw? Bedoelt hij de aurora borealis? Mooie beeldspraak, maar helaas! Het Frans spreekt over l'aube clair. Vertaalslordigheid van Len. L'aube claire wordt beter in vertaling als de heldere dageraad of het morgenkrieken. Overigens: de zon en de maan zijn objecten, terwijl het de dageraad een tijdelijk fenomeen is. Het is een categorische vergissing.

Jij kent nu al mijn slimme streken
Ik ken allang jou heksenspel

Mekaar kennen zal wel na 'zoveel' jaar. Slimme streken en heksenspel lijken mij geen goede ingrediënten van een liefdevolle relaties. Maar dat komt waarschijnlijk omdat bij mij de prioriteiten elders liggen.

Ik hoef niet meer om jou te smeken
Jij kent mijn zwakke plaatsen wel


Is de goesting over of laat ze (hij) zich begaan? Met een juxtapositie van die twee zinnen (a bij b plaatsen om een verband te suggereren, vb. de krantenkop: 'Burgemeester Janssens drinkt pintje op de Grote Markt. Criminaliteit in Antwerpen met 56% gestegen!') krijg je de indruk dat hij of zij Herman goed weet aan te voelen. Of misschien is Herman impotent. Dat kan ook zijn zwakke - lees: slappe - plaats zijn.

Soms liet ik jou te lang alleen
misschien was wat je deed verkeerd,
maar ik had ook wel eens vriendinnen.

Hiero toch een glimp van 'ware' liefde? Eens een scheve schaats rijden en toch bij elkaar blijven (zonder rekening te houden met kids, fortuin en gewoonte). Wat jij verkeerd deed is niet duidelijk. Een affaire? Herman maakt hier een tu quoque: de bewering van de tegenspreker weerleggen door hem hetzelfde te verwijten. Het is Latijn voor 'jij ook'. De 'maar' luidt die tu quoque in.

We waren jong en niet van steen.
En zo hebben we dan toch geleerd
je kunt altijd opnieuw beginnen.


Het lijkt hoe langer hoe meer op een apologie. 'Goed, ik heb in het rond geneukt, ... (bibberstem) maar het belangrijkste is dat we toch samen zijn gebleven...' Opnieuw beginnen is voor overzitters, dementen en wishful thinkers.

Ik hou van jou
Met heel mijn hart en ziel hou ik van jou.
Langs de zon en maan tot aan het ochtendblauw.
Ik hou nog steeds van jou.


Been there.

We hebben zoveel jaar gestreden.
Tegen elkaar en met elkaar.

Alweer die oorlogstaal.

Maar rustig leven en tevreden
is voor de liefde een gevaar.

Ik zou niet weten waarom. Stabiliteit, tevredenheid en routine zijn de ingrediënten van een standvastige relatie. Onrustig leven en ontevredenheid zijn voor de liefde geen redding. (een ad absurdum mijnentwege)


Jij huilt al lang niet meer zo snel
ik laat me niet zo vlug meer gaan.

Wat is me dat voor een relatie? Een huilerige partner en de ander met gebrek aan zelfbeheersing? t' Klinkt wat marginaal, Flodderachtig.


We houden onze woorden binnen.

Communicatie loopt hier wat stroef, als je al niet meer zegt wat je wil. Het lijkt een gezin met leden met borderline personality disorder. Of misschien wel met het syndroom van de la Tourette. Maar het kan ook betekenen dat de kennis van elkaar heeft geresulteerd in een intuïtieve communicatie, één waar stilte betekenis herbergt.


Maar al beheersen we het spel
1 ding blijft toch altijd bestaan.
De zoete oorlog van het minnen.


Het spel beheersen sluit niet uit dat je oorlog kunt en wilt voeren. Het juiste de beheersing die het oorlogvoeren efficiënter maakt. Vraag maar aan Keinosuke Enoeda. En alweer die oorlogstaal.

Ik hou van jou
Met heel mijn hart en ziel hou ik van jou
Langs de zon en maan tot aan het ochtendblauw.
Ik hou nog steeds van jou.

't Is al goed. Je krijgt de indruk dat ze ondanks alles toch nog van elkaar houden. Liever hij dan ik.

Maar misschien ligt het aan de slechte vertaling van Lennaert Nijgh. Die vertaalde het chanson uit het Frans van Jacques Brel. De oorspronkelijke versie kun je hier lezen.

Veel van de emotioneel geladen metaforiek in het Frans heeft Len gekunsteld overgebracht naar het Nederlands. Het bed, bijvoorbeeld, is in het Frans meuble. Elk meubel herinnert zich... klinkt mooier. Spijtig, het had wat kunnen worden. Gelukkig voor de slechte vertaling dat de zeemzoeterigheid van de vertaling van dit Franse chanson wordt ondersteund door Hermans lage vribrato's en een stevig luchtdebiet in zijn longen.

'Ta-ta!'