Marokkaan wint holocaust-cartoonwedstrijd

TEHERAN - De wedstrijd voor spotprenten over de holocaust die de Iraanse krant Hamshari heeft uitgeschreven en inmiddels een Marokkaanse tekenaar als winnaar heeft opgeleverd, is een uiting van haat jegens onderdrukkers. Dit heeft het Iraanse ministerie van cultuur donderdag gezegd.

Het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken zei te betreuren dat Teheran zich heeft aangesloten bij het obscene koor van ontkenners van de holocaust. ,,Tot dusverre werd de holocaust alleen ontkend door neonazi’s'', zei woordvoerder Mark Regev, ,,dus we mogen toch wel van een historische tragedie spreken als de leiding van een land besluit een dergelijk hatelijke agenda te hanteren''.

BRON (portie)

Volgens ministerie, dixit Markie, is de wedstrijd een uiting van haat jegens onderdrukkers. Ik veronderstel dat met het woord 'haat' wordt geprobeerd een betrokken menigte wakker te schudden die het parodische gehalte negeert. Het lijkt mij geladen taal.

Westerse islamofoben en 't Centrum voor Gelijkheid enz. staan voor een patstelling. Moeten zij strijden tegen de gelotypificatie van Joden, meestal orthodoxen? Zouden zij dubbele standaarden hanteren, wanneer zij de parodie als één van de vele incarnaties ziet van de vrijheid van gedachte (en uitdrukking daarvan) en zich keren tegen die cartoons? Een vals dilemma?

Tussen haakjes, een parodiëring is geen mening in strikte zin van het woord. Het is een stropopredenering en een ad hominem. De parodieerder maakt een karikatuur van de redenering en wordt in staat gesteld haar uit te buiten in haar stropop-semantiek. Het geeft dus niet zozeer een mening weer, maar een fabelachtige mimesis van 'de waarheid' van de tegenstander. Maakt hij geen karikatuur van de waarheid, dan doet hij dat van de persoon achter de bewering.

Entartete Kunst

Het lijkt op een verbod op kunst. De inventiviteit, de creativiteit, de scherpzinnigheid waarmee de parodieerder een 'waarheid' herschaapt vereist op zijn minst een bewonderenswaardige ambacht en conceptualiteit om succesvol zijn. Zijn die laatsten succesvol dan lijkt de nieuwe betekenisvolheid als bedreigend te worden ervaren. Het is dat gevoel van bedreiging dat tot de noodzaak aan censuur leidt.

Is het fair tegenover de homo creator om hem niet toe te laten zijn geestesleven te veruitwendigen? Nee, omdat

1. zijn voorwaardelijke recht op leven hem onvoorwaardelijk recht op aanwezigheid in de wereld garandeert. Censuur verdrukt het recht op aanwezigheid van de uitinggevende.
2. een gevoel van bedreiging (collectief en/of individueel) niet opweegt tegen de mogelijke impact van de kunst achter de parodie. Censuur is een verbod op kunstige herscheppingen van de werkelijkheid.
   
3. censuur een esthetische kwestie is die onderhevig is aan tijd- en plaatsgebonden invulling. Een goede standaard is de onvoorwaardelijkheid van het recht op betekeniscreatie.

'Moeoeoe!'

Nu kun je je afvragen of het tekenen van cartoon geen element van anarchie inhoudt. Ja, zolang die niet aan censuur is gebonden. Wat de wedstrijd aantoont is dat de bijdragers werkelijkheden hebben herschapen op een manier die taboedoorbrekend is. En dat mocht niet: Proibizione di scherzere.

De denkfout die Marky of zijn ministerie maakt is dat parodiëren gelijk staat aan ontkennen in fiet of waarde. Het is de denkfout van de heilige koe: iets dat voor sommigen als belangrijk wordt ervaren mag niet herschapen worden, het mag geen nieuwe betekenissen toegekend worden die bepaalde gecanoniseerde betekenissen apocrief maken.

Nihil nonexsistens mihi alienum est, of denk ik toch

Ik kan best iets parodiëren en weten dat het er is geweest. Overigens is het een absurditeit datgene wiens bestaan je ontkent als bron te nemen voor humor. Of niet? Ik ontken het bestaan van kabouters en toch kan ik er iets grappigs over bedenken. Het lijkt een herschepping van een 'waarheid' waarover iedereen (hoop ik) het eens is dat ze een onwaarheid is en toch kunnen we ons hun bestaan voorstellen en ermee lachen.

In de cartoons worden clichés rond de Holocaust in de politiek jasje gegoten. De cartoons bekijken? Klik hier. Ik was er niet kapot van. De wedstrijd heeft de bijdragers de gelegenheid gegeven hun onvrede te ventileren in de cartoons, zoals de gasten van de Jyllands Posten dat ook hebben gedaan. En ze zijn aan mekaar gewaagd. De bijdragers kunnen ook motiveren dat ze cartoons hebben getekend zoals die door een ontkenner zouden uitgevonden kunnen zijn. In dat geval zijn het messengers van een bepaalde 'waarheid'. Het is een wat Romantische voorstelling waarin de kunstenaar overgeleverd wordt aan de waanzin van het scheppen.

't Is een soort oorlogvoeren dat ik graag zie. Wie de strafste cartoon kan bedenken is de winnaar, de grootste kunstenaar, enz.

'De holocaust ontkennen? Gij, vetzak!'

Terug naar Marky's verklaring. Obsceen heeft betrekking op seksueel geladen thema's. Ik zie niks seksueels in de holocaustontkenning. 'Tot dusverre werd de holocaust alleen ontkend door neonazi’s': een non-sequitur:

1. Je hoeft geen neonazi te zijn om de holocaust te ontkennen.
   
2. Je wordt ook niet per definitie een neonazi wanneer je de holocaust ontkent.
   
3. Je bent ook niet noodzakelijk een antisemiet als je de holocaust ontkent.
4. Je wordt ook niet per definitie antisemiet als je de holocaust ontkent.

Het motor van guilt by association draait hier geruisloos en het ozongat in de rede van de volksgeest wordt steeds groter.

Heilige koeien zijn vermoeiende beesten. Zelfs als ze BSE hebben en nog amper op hun poten kunnen staan blijven ze des-vaches-qui-rient. Zoals al eerder gesteld: iedereen heeft het recht om uitgelachen te worden.

Driemaal donderslag

Marky zegt ook nog: ,,dus we mogen toch wel van een historische tragedie spreken als de leiding van een land besluit een dergelijk hatelijke agenda te hanteren''.

(1) Als de holocaustontkenning nu ook door anderen gebeurt dan neonazi's, (3) dan mogen we van een historische tragedie spreken (2) als de leiding van een lang besluit zo'n hatelijke agenda te hanteren.

Twee als-en en één dan.

Wat is hier nu de oorzaak? (1), (2), of (1) + (2)? Geeft hij twee oorzaken?

Oorzaak (1) is nogal naief. Oorzaak (2) is een losse flodder, want in het verleden zijn er al meer van dat soort cartoons getekend waar niemand op een paar gedupeerden na een probleem mee had. Marky's conclusie dat het daardoor een historische tragedie wordt is dus ongerechtvaardigd. Wat Marky, of het ministerie, begrijpt onder een historische tragedie is ook de vraag.

We proberen te blijven lachen.

Eens zien of er reactie komt uit Belgo-Magrebijnse hoek op het Marokkaan-zijn van de winnaar.