Blaise Pascals dubieus voorstel

Blaise Pascal, die van de wiskunde en die zijn naam heeft gegeven aan een ondertussen achterlijke computertaal, stelde in zijn leven ongelovigen het volgende vals dilemma voor:

· Als je gelooft en er blijkt achteraf niks van aan te zijn, dan is het niet voor niks geweest, want je krijgt dan tot in der eeuwigheid je leven terug.
· Geloof je niet en het blijkt achteraf waar te zijn, dan ligt er voor jou een eeuwig lijden klaar.
· DUS: je kunt maar beter geloven, je weet maar nooit of het waar is of niet.

Blaise zegt dus dat je maar beter gelooft, want daarmee verbeur je het risico in de Hel terecht te komen.

Ik heb dat soort retoriek al veel gehoord van moslims, al is het maar omdat ik vooral met gelovigen in contact kom die moslim zijn. Het leuke is dat het erop wijst dat ze zelf niet helemaal zeker zijn van hun stuk om dergelijke aforismen te verkondigen. Nu moet je daar eens over nadenken. Goed, je gelooft niet, maar als je je vergist hebt, dan ziet het er niet goed uit. Geloof dus maar.

En net in die ‘geloof nu maar’ schuilt de oplossing voor de kritische atheïst. Een atheïst zou dan moeten overwegen om toch maar te geloven om miserie te voorkomen… Maar, begin er maar eens aan, gij atheïst; begin maar eens te geloven. Wat zou dat moeten inhouden, dan?
Je zou dan als ex-atheïst ineens naar de Kerk moeten beginnen gaan, beginnen bidden, de gelukkig afgezwakte normen en waarden overnemen (je zou dan je dochter niet meer stenigen als ze het uithangt. Deut. 22:21, of niet al je bezittingen gaan uitdelen, zoals Perfect J voorstelde), beginnen debateren met ongelovigen het vooruitzicht voorschotelend dat hen een zware straf wacht, je zou dan de erfzonde beleven, ongemakkelijker omgaan met seks, enz. Je zou dus plots moeten gaan doen alsof God bestaat.

Wel, ben je ooit al een grotere huichelachtigheid tegengekomen (Ahmadinejads ontkenning dat er homo’s zijn in Iran buiten beschouwing gelaten)? Zou God liever hebben dat je doet alsof je in Hem gelooft, dan dat je eerlijk stelt dat je in Zijn bestaan niet gelooft. Zou die God dan echt liever huichelaars hebben? Het is die onoprechtheid die Blaise verkiest boven eerlijke onwetendheid. Zijn onnozel voorstel kan dan weerklank hebben gevonden in de salons waarin futiliteiten verheven werden tot existentiële paradoxen, nu is het gedateerd en melig.

De attitude die Pascal voorstelt lijkt wat op die van mijn jeugdjaren waarin ik deed alsof Sinterklaas bestond om toch nog cadeautjes te krijgen. Is er hier een verschil met doen alsof God bestaat om voor altijd in de Hemel te picknick’en?

No, methinks.